Tak. Panele fotowoltaiczne z czasem stopniowo tracą część swojej początkowej mocy. Proces ten nazywany jest degradacją modułów i jest naturalnym zjawiskiem zachodzącym podczas wieloletniej eksploatacji. Nie oznacza to jednak, że po kilkunastu czy kilkudziesięciu latach panel nagle przestaje działać. Spadek parametrów następuje stopniowo.
Jak szybko spada wydajność paneli?
Jedna z obszernych analiz NREL (National Renewable Energy Laboratory) zebrała ponad 11 000 wyników dotyczących tempa degradacji z prawie 200 badań przeprowadzonych w 40 krajach. Tempo degradacji paneli zależy m.in. od zastosowanej technologii i warunków, w których pracuje instalacja. NREL podaje ogólny przedział degradacji na poziomie około 0,5–1% rocznie. Warto też wspomnieć, że istotnym czynnikiem wpływającym na stopniową degradację paneli są warunki klimatyczne. Szczególnie wymagające mogą być środowiska, w których moduły są przez długi czas narażone jednocześnie na wysoką temperaturę i dużą wilgotność, charakterystyczne m.in. dla klimatu równikowego i niektórych odmian klimatu tropikalnego.
Dlaczego panele z czasem tracą wydajność?
Stopniowy spadek wydajności nie oznacza, że po określonym czasie panel nagle przestaje produkować energię. Według danych przywoływanych przez U.S. Department of Energy średni okres eksploatacji paneli fotowoltaicznych na rynku amerykańskim wynosi obecnie około 25–35 lat. Co więcej, DOE wskazuje, że starsza, ale nadal sprawna instalacja może pracować dalej, choć z czasem jej wydajność może być niższa. Warto jednak pamiętać, że dane te dotyczą rynku amerykańskiego, dlatego w warunkach europejskich rzeczywisty okres eksploatacji może się różnić. Dostępne badania europejskie również potwierdzają wieloletnią pracę instalacji PV, jednak często obejmują mniejszą liczbę instalacji, dlatego trudniej na ich podstawie określić jeden reprezentatywny przedział dla całej Europy.
Jak długo mogą działać panele fotowoltaiczne?
Według danych przywoływanych przez U.S. Department of Energy średni okres eksploatacji paneli fotowoltaicznych na rynku amerykańskim wynosi obecnie około 25–35 lat. Co więcej, starsza, ale nadal sprawna instalacja może pracować dalej, choć z czasem jej wydajność może być niższa. Stopniowy spadek wydajności nie oznacza, że po określonym czasie panel nagle przestaje produkować energię.
Co później dzieje się z panelami?
Zużyty panel fotowoltaiczny nie musi od razu trafić na wysypisko. W przypadku popularnych modułów krzemowych około 75% ich masy stanowi szkło, a recyklingowi mogą być poddawane również m.in. aluminiowe ramy, miedziane przewody czy elementy z tworzyw sztucznych. Sam proces może obejmować demontaż ramy i puszki przyłączeniowej, oddzielenie szkła od krzemu, a następnie odzyskiwanie i oczyszczanie krzemu oraz metali, takich jak srebro, cyna czy miedź (EPA, 2026). DOE (U.S. Department of Energy) zwraca uwagę, że rozwój recyklingu ma znaczenie nie tylko ze względów środowiskowych. Moduły zawierają również materiały i minerały istotne dla łańcuchów dostaw, dlatego ich odzyskiwanie może umożliwić ponowne wykorzystanie cennych surowców.
Co z tego wynika?
Sama degradacja nie jest powodem do obaw – jest naturalnym i uwzględnianym zjawiskiem w wieloletniej pracy paneli. Fotowoltaika jest rozwiązaniem projektowanym na lata, dlatego przy jej wyborze liczy się nie tylko to, ile energii wyprodukuje dziś, ale również czego możemy oczekiwać od niej w przyszłości.
Bibliografia:
Jordan D.C., Kurtz S.R., VanSant K., Newmiller J., Compendium of Photovoltaic Degradation Rates, Progress in Photovoltaics: Research and Applications, National Renewable Energy Laboratory (NREL), 2016.
National Renewable Energy Laboratory (NREL), Aging Gracefully: How NREL Is Extending the Lifetime of Solar Modules, 2022.
National Renewable Energy Laboratory (NREL), How Extreme Weather and System Aging Affect the U.S. Photovoltaic Fleet, 2024.
U.S. Department of Energy (DOE), End-of-Life Management for Solar Photovoltaics.
U.S. Environmental Protection Agency (EPA), Solar Panel Recycling, 2025.
Przeczytaj również:
Powrót do bloga
