Natężenie oświetlenia w przestrzeni publicznej. Co warto wiedzieć?

Odpowiednie natężenie oświetlenia zależy od rodzaju przestrzeni oraz jej przeznaczenia. Innych warunków wymaga droga, innych chodnik, ścieżka rowerowa, parking czy plac. Z tego względu nie istnieje jedna wartość natężenia, którą można uznać za właściwą dla każdego miejsca. Natężenie oświetlenia określa ilość światła docierającego do danej powierzchni i wyrażane jest w luksach (lx). Jeden luks odpowiada jednemu lumenowi przypadającemu na metr kwadratowy powierzchni.

Różne przestrzenie=różne wymagania

Europejska norma EN 13201 pokazuje, że wymagany poziom oświetlenia może znacząco różnić się w zależności od rodzaju przestrzeni. W przypadku chodników, dróg rowerowych czy parkingów, wartości średniego natężenia oświetlenia wynoszą od 2 do 15 lx. Z kolei w miejscach wymagających większej uwagi ze względu na ruch, takich jak skrzyżowania czy ronda, przewidziane wartości mogą wynosić od 7,5 do 50 lx.

Waty a luksy

W specyfikacjach lamp znacznie częściej spotkamy moc oprawy wyrażoną w watach (W) niż wartość podaną w luksach. Waty określają moc elektryczną oprawy, natomiast luksy opisują natężenie oświetlenia uzyskane na konkretnej powierzchni. Dlatego sama informacja, że oprawa ma moc 20, 30 czy 50 W, nie mówi jeszcze, jakie natężenie uzyskamy na chodniku lub drodze. Na osiągnięty wynik wpływają między innymi strumień świetlny i rozsył światła oprawy, wysokość jej montażu oraz rozmieszczenie punktów świetlnych. Wartość natężenia jest więc efektem pracy oświetlenia w konkretnych warunkach, a nie pojedynczym parametrem samej lampy.

Więcej światła nie zawsze oznacza lepszą widoczność

Więcej światła nie zawsze oznacza lepszą widoczność. Nadmierna jasność, szczególnie bezpośrednio w polu widzenia, może powodować olśnienie i utrudniać dostrzeganie otoczenia. Komisja Europejska zwraca uwagę, że taki efekt może występować w przypadku źródeł LED o wysokiej luminancji, dlatego istotne jest odpowiednie osłonięcie źródła lub rozproszenie emitowanego światła. Dobór oświetlenia powinien więc uwzględniać nie tylko jego natężenie, ale również komfort użytkowników danej przestrzeni.

Bibliografia

1. PN-EN 13201-2:2016-03, Oświetlenie dróg. Część 2: Wymagania eksploatacyjne, Polski Komitet Normalizacyjny.
2. European Commission, SCHEER, Potential risks to human health of Light Emitting Diodes (LEDs), 2018.

Zobacz również:

Akumulator w lampie solarnej – co warto o nim wiedzieć?